Vejetaryen beslenmede nelere dikkat edilmeli?
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için doktorunuza danışın.
Kısa yanıt: İyi planlanmış vejetaryen ve vegan beslenme, yaşamın tüm dönemlerinde yeterli olabilir. Dikkat edilmesi gereken başlıca besin öğeleri; B12 vitamini, demir, kalsiyum, çinko, iyot, D vitamini ve omega-3 yağ asitleridir. Özellikle veganlarda B12 takviyesi genellikle gereklidir.
Bilimsel açıklama
Amerikan Beslenme ve Diyetetik Akademisi'nin pozisyon bildirisi, uygun şekilde planlanmış vejetaryen ve vegan beslenmenin sağlıklı ve besince yeterli olabileceğini belirtir (Melina ve ark., 2016).
Aynı bildiri B12 için güvenilir kaynak ya da takviye kullanılması gerektiğini vurgular.
Günlük yaşamdan bir örnek
Eti bıraktınız; ama öğünlerinizi yalnızca makarna ve salatayla dolduruyorsunuz ve çabuk yoruluyorsunuz. Mercimek, nohut, yumurta, yoğurt ve tam tahılları planlı şekilde eklediğinizde enerjiniz değişiyor.
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımı
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımında vejetaryen beslenme kişinin değerlerine saygıyla planlanır. Amaç eksiklik riskini azaltırken çeşitliliği artırmaktır.
Kan değerleri hekim takibinde izlenir ve gerekli takviyeler hekim önerisiyle değerlendirilir.
Kendinize sorabileceğiniz sorular
- Her öğünümde bir protein kaynağı var mı?
- B12 durumumu hiç kontrol ettirdim mi?
- Demir kaynaklarımı C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketiyor muyum?
Uygulanabilir öneriler
- Kurubaklagil, tofu, yumurta ve süt ürünlerini (tüketiyorsanız) düzenli planlayın.
- Demir içeren besinlerin yanına limon, biber gibi C vitamini kaynakları ekleyin.
- Ceviz, keten tohumu ve chia gibi omega-3 kaynaklarını kullanın.
- B12 durumunuzu hekiminizle düzenli kontrol edin.
Ne zaman destek alınmalı?
Kronik bir hastalığınız varsa, düzenli ilaç kullanıyorsanız, gebe ya da emziren bir anneyseniz veya kilo değişimi açıklanamayan şekilde hızlıysa beslenme düzeninizi değiştirmeden önce hekiminize ve bir diyetisyene danışın.
