Karbonhidratlar gerçekten kilo aldırır mı?
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için doktorunuza danışın.
Kısa yanıt: Karbonhidratlar tek başına kilo aldırmaz. Kilo değişimi toplam enerji dengesiyle ilişkilidir. Önemli olan karbonhidratın kalitesi ve miktarıdır: Tam tahıllar, kurubaklagiller, sebze ve meyveler lif içerir ve tokluğu destekler; rafine un ve eklenmiş şeker ise hızlı tüketilir ve fazlası kolayca alınabilir.
Bilimsel açıklama
Lancet'te yayımlanan kapsamlı bir derleme ve meta-analiz serisi, yüksek lif ve tam tahıl tüketiminin daha düşük vücut ağırlığı ve çeşitli kronik hastalık riskleriyle ilişkili olduğunu göstermiştir (Reynolds ve ark., 2019).
Dünya Sağlık Örgütü serbest şeker alımının sınırlandırılmasını, tam tahıl ve kurubaklagillerin tercih edilmesini önerir (WHO).
Günlük yaşamdan bir örnek
Ekmeği tamamen bıraktınız; ama akşamları tatlı krizleri başladı. Tam buğday ekmeğini ve bulguru porsiyonlu olarak öğünlere geri eklediğinizde hem daha tok kaldınız hem de krizler azaldı.
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımı
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımında hiçbir besin grubu tamamen dışlanmaz. Karbonhidrat, dengeli tabağın dörtte biri civarında, kaliteli kaynaklardan planlanır.
Kişinin sağlık durumu (ör. insülin direnci, diyabet) varsa miktar ve dağılım kişiye özel belirlenir.
Kendinize sorabileceğiniz sorular
- Karbonhidratlarımın çoğu hangi kaynaklardan geliyor?
- Karbonhidratı tamamen kestiğimde neler oluyor?
- Öğünlerimde karbonhidratın yanında protein ve sebze var mı?
Uygulanabilir öneriler
- Beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek, pirinç yerine zaman zaman bulgur tercih edin.
- Haftada birkaç kez kurubaklagil yemeği planlayın.
- Karbonhidratı tek başına değil, protein ve sebzeyle birlikte tüketin.
- Şekerli içecekleri sınırlayın.
Ne zaman destek alınmalı?
Kronik bir hastalığınız varsa, düzenli ilaç kullanıyorsanız, gebe ya da emziren bir anneyseniz veya kilo değişimi açıklanamayan şekilde hızlıysa beslenme düzeninizi değiştirmeden önce hekiminize ve bir diyetisyene danışın. Diyabet veya insülin direnci varsa karbonhidrat planlaması hekiminiz ve diyetisyeninizle yapılmalıdır.
