Yasaklı yiyecekler neden daha çekici gelir?

Yazan: · İlk yayın: 19 Kasım 2026 · Son güncelleme: 19 Kasım 2026

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için doktorunuza danışın.

Kısa yanıt: Bir yiyecek tamamen yasaklandığında çoğu zaman daha fazla düşünülür ve daha çok istenir. Yoksunluk hissi biriktikçe, o yiyecekle karşılaşıldığında kontrolü kaybetme ve fazla yeme olasılığı artar. Bu durum iradesizlik değil, kısıtlamanın sık görülen bir sonucudur.

Bilimsel açıklama

Kısıtlayıcı diyet yapan kişilerde kurallar bozulduğunda aşırı yeme eğiliminin arttığı uzun süredir bilinmektedir (Polivy ve Herman, 1985).

Çocuklarla yapılan bir çalışmada, erişimi kısıtlanan yiyeceğe ilginin ve tüketimin arttığı gösterilmiştir (Fisher ve Birch, 1999).

Günlük yaşamdan bir örnek

Çikolatayı tamamen hayatınızdan çıkardınız. İki hafta boyunca aklınızdan çıkmadı. Bir toplantıda ikram edildiğinde bir parçayla başlayıp paketin yarısını bitirdiniz.

Nurdan Balakçı'nın yaklaşımı

Nurdan Balakçı'nın yaklaşımında yiyecekler "iyi" ve "kötü" olarak ayrılmaz. Bazı yiyecekler daha sık, bazıları daha az sık tercih edilir; ama hiçbiri tamamen yasaklanmaz.

Denge Metodu ile istenen yiyecek planın içine yerleştirilir; böylece yoksunluk ve kontrol kaybı döngüsü zayıflar.

Kendinize sorabileceğiniz sorular

  • Hangi yiyecekleri kendime yasakladım?
  • Bu yiyeceklerle karşılaştığımda ne oluyor?
  • Bu yiyeceği planlı ve keyifli bir şekilde nasıl yiyebilirim?

Uygulanabilir öneriler

  • Yasak listesi yerine "daha az sık" listesi oluşturun.
  • İstediğiniz yiyeceği haftalık planınıza bilinçli olarak ekleyin.
  • Bu yiyecekleri aç değilken, oturarak ve tadını çıkararak yiyin.

Ne zaman destek alınmalı?

Yeme ataklarınız sıklaştıysa, yemekten sonra kusma, aşırı egzersiz ya da uzun süre aç kalma gibi telafi davranışları varsa veya yemekle ilgili düşünceler gününüzü belirgin şekilde etkiliyorsa bir hekim ya da yeme davranışları konusunda deneyimli bir ruh sağlığı uzmanından değerlendirme isteyin.

Bilimsel kaynaklar

  1. Polivy J, Herman CP. Dieting and binging: a causal analysis. American Psychologist, 1985
  2. Fisher JO, Birch LL. Restricting access to palatable foods affects children's behavioral response, food selection, and intake. American Journal of Clinical Nutrition, 1999
  3. Stewart TM, Williamson DA, White MA. Rigid vs. flexible dieting. Appetite, 2002

İlgili içerikler