Akşamları neden daha fazla yemek istiyorum?
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için doktorunuza danışın.
Kısa yanıt: Akşam saatlerinde artan yeme isteği çoğu zaman gün içinde yeterince yememek, uzun süre aç kalmak, yorgunluk, biriken stres ve akşam rutinine bağlı alışkanlıklarla ilişkilidir. Gün boyu "iyi gitmek" için kısılan öğünler akşam güçlü bir açlık olarak geri dönebilir.
Bilimsel açıklama
Kısa uyku açlık hormonu ghrelini artırıp tokluk hormonu leptini azaltabilir; bu da özellikle yorgun akşamlarda iştahı artırabilir (Spiegel ve ark., 2004).
Stres, lezzetli ve enerji yoğun yiyeceklere yönelimi artırabilir (Adam ve Epel, 2007); ekran karşısında dikkatsiz yemek ise yenen miktarı artırabilir (Robinson ve ark., 2013).
Günlük yaşamdan bir örnek
Sabah kahve, öğlen birkaç kraker... Akşam eve geldiğinizde çok açsınız. Yemekten sonra da televizyon karşısında atıştırmaya devam ediyorsunuz ve "neden akşamları kendimi durduramıyorum?" diye soruyorsunuz.
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımı
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımında akşam yemeleri çoğu zaman günün geri kalanının bir yansıması olarak değerlendirilir. Çözüm akşamı yasaklamak değil, günü dengelemektir.
Karar Anı çalışmalarında akşam isteğinin açlıktan mı, yorgunluktan mı, alışkanlıktan mı geldiği ayırt edilir.
Kendinize sorabileceğiniz sorular
- Bugün kahvaltı ve öğle yemeğimde yeterince yedim mi?
- Şu anki isteğim açlık mı, yorgunluk mu, rahatlama ihtiyacı mı?
- Akşam rutinimde yemekle eşleşmiş bir alışkanlık var mı?
Uygulanabilir öneriler
- Kahvaltı ve öğle yemeğine yeterli protein ve lif ekleyin.
- Öğleden sonra açlık uzarsa planlı, dengeli bir ara öğün yapın.
- Akşam yemeğinden sonra mutfağı "kapatma" ritüeli oluşturun: diş fırçalama, bitki çayı.
- Atıştırmak istiyorsanız porsiyonu tabağa alın ve ekransız yiyin.
Ne zaman destek alınmalı?
Yeme ataklarınız sıklaştıysa, yemekten sonra kusma, aşırı egzersiz ya da uzun süre aç kalma gibi telafi davranışları varsa veya yemekle ilgili düşünceler gününüzü belirgin şekilde etkiliyorsa bir hekim ya da yeme davranışları konusunda deneyimli bir ruh sağlığı uzmanından değerlendirme isteyin.
Bilimsel kaynaklar
- Spiegel K ve ark. Sleep curtailment in healthy young men is associated with decreased leptin levels, elevated ghrelin levels, and increased hunger and appetite. Annals of Internal Medicine, 2004
- Adam TC, Epel ES. Stress, eating and the reward system. Physiology & Behavior, 2007
- Robinson E ve ark. Eating attentively: a systematic review and meta-analysis. American Journal of Clinical Nutrition, 2013
