PCOS'ta Süt Ürünleri Tüketilmeli mi?
10 yıldır dünyanın her yerine online diyet danışmanlığı veriyoruz.
PCOS'ta süt ürünlerini herkes için tamamen bırakmak gerekmez. Yoğurt, kefir ve peynir gibi ürünler protein ve kalsiyum için değerli kaynaklardır. Bazı kadınlarda süt ve süt ürünlerinin sivilceyi artırdığı gözlenebilir; bu durumda türü ve miktarı kişiye göre düzenlenir. Karar, belirtilere ve genel beslenmeye göre verilmelidir.
Bu soru neden bu kadar çok soruluyor?
İnternette PCOS'lu kadınlara süt ürünlerini tamamen bırakmaları sık sık önerilir. Bunun arkasındaki düşünce; sütün insülin ve IGF-1 gibi büyüme faktörlerini artırabileceği, bunun da androjen etkisini ve sivilceyi besleyebileceğidir. Ancak bu ilişki her kadında aynı değildir ve uluslararası PCOS kılavuzu süt ürünlerini PCOS'ta yasaklanması gereken bir besin grubu olarak tanımlamaz. Kılavuz, kişinin tercihlerine uygun, dengeli ve sürdürülebilir bir beslenme düzenini önerir.
Süt ürünlerinin faydaları nelerdir?
- Kaliteli protein içerirler; öğünlerde tokluğu uzatırlar.
- Kalsiyum, B12 vitamini ve iyot kaynağıdırlar.
- Yoğurt ve kefir gibi fermente ürünler, bağırsak sağlığına katkı sağlayabilir.
- Kahvaltı ve ara öğünlerde pratik ve ulaşılabilir bir seçenektir.
Süt ürünlerini tamamen çıkaran kadınlarda bu besin öğelerinin başka kaynaklardan bilinçli olarak karşılanması gerekir; aksi halde kalsiyum ve protein alımı yetersiz kalabilir.
Hangi durumlarda sınırlamak gerekebilir?
- Süt ürünleri tüketildiğinde belirgin şişkinlik, gaz ya da ishal oluyorsa (laktoz intoleransı olasılığı)
- Sivilcenin süt tüketimiyle belirgin şekilde arttığı gözleniyorsa
- Hekim tarafından tanı konmuş bir süt proteini alerjisi varsa
Bu durumlarda süt ürünlerini bir anda tamamen kesmek yerine türünü değiştirmek (örneğin süt yerine yoğurt ya da kefir, laktozsuz ürünler) ve miktarını ayarlamak çoğu zaman yeterli olur.
Hangi süt ürünleri daha uygun?
Şekersiz yoğurt, kefir, beyaz peynir, lor ve çökelek gibi ürünler genellikle PCOS'lu kadınların beslenmesinde rahatça yer alabilir. Meyveli yoğurtlar, sütlü tatlılar, şekerli sütlü kahveler ve hazır milkshake'ler ise eklenmiş şeker içerdiği için sınırlandırılmalıdır. Sorun çoğu zaman yoğurdun kendisi değil, ona eklenen şekerdir.
Pratik kısım: süt ürünlerini dengeli tüketmek
- Kahvaltıda 1 kibrit kutusu beyaz peynir ya da 2–3 yemek kaşığı lor
- Ara öğünde 1 kase şekersiz yoğurt + 1 porsiyon meyve + 2 ceviz içi
- Akşam yemeğinin yanında cacık ya da ayran
- Sütlü kahve yerine şekersiz, az sütlü seçenek
Porsiyonlar kişiye göre değişir. İki hafta boyunca süt ürünleri tükettiğin günlerde sindirimini ve cildini not etmek, sana uyan miktarı bulmanı kolaylaştırır.
Süt ürünleri ve insülin direnci
PCOS'lu kadınların önemli bir kısmında insülin direnci bulunduğu için süt ürünlerinin kan şekerine etkisi de merak edilir. Şekersiz yoğurt, kefir ve peynir gibi ürünler protein içerdikleri için öğündeki karbonhidratın kan şekerine etkisini dengelemeye yardımcı olabilir. Buna karşılık şekerli sütlü içecekler ve sütlü tatlılar, içerdikleri eklenmiş şeker nedeniyle kan şekerini hızla yükseltir. Yani belirleyici olan çoğu zaman "süt ürünü" olup olmaması değil, ürünün türü, şeker içeriği ve porsiyonudur.
Süt ürünlerini bırakmak istersen nelere dikkat etmelisin?
Kişisel bir tercih ya da tıbbi bir neden nedeniyle süt ürünlerini azaltmak ya da bırakmak istersen, bunu planlı yapmak önemlidir. Kalsiyum için koyu yeşil yapraklı sebzeler, kalsiyumla zenginleştirilmiş bitkisel içecekler, susam ve tahin, kuru baklagiller ve kemikleriyle yenebilen balıklar gibi kaynaklara yer verilmelidir. Protein ihtiyacı ise yumurta, et, tavuk, balık ve baklagillerle karşılanabilir. D vitamini düzeyinin tahlille kontrol edilmesi de bu süreçte faydalıdır.
Kendi toleransını nasıl anlarsın?
Süt ürünlerinin sana nasıl etki ettiğini anlamanın en pratik yolu kısa bir gözlem dönemidir. İki hafta boyunca tükettiğin süt ürünlerinin türünü ve miktarını, sindirimini, cildini ve enerjini kısa notlarla kaydet. Belirgin bir şikâyet görmüyorsan ürünleri dengeli şekilde tüketmeye devam edebilirsin. Şikâyet görüyorsan önce türünü değiştirmek (yoğurt, kefir, laktozsuz ürün), sonra miktarını azaltmak denenebilir. Bu değerlendirmeyi haftalık takiplerde birlikte yaparız; böylece gereksiz bir kısıtlamaya gitmeden sana uyan düzeni buluruz.
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Süt ürünleri sonrası şiddetli karın ağrısı, kızarıklık ya da nefes darlığı oluyorsa
- Sivilce, tüylenme ya da adet düzensizliği belirgin şekilde artıyorsa
- Süt ürünlerini tamamen bıraktıysan ve kalsiyum, D vitamini alımın konusunda emin değilsen
Sık sorulan sorular
PCOS'ta yoğurt yenir mi?
Evet. Şekersiz yoğurt çoğu PCOS'lu kadının beslenmesinde rahatça yer alabilir.
Süt ürünlerini bırakınca sivilcem geçer mi?
Bazı kadınlarda azalma görülebilir, bazılarında fark olmaz. Değişiklik kişiye göre denenmeli ve hekim takibi sürdürülmelidir.
PCOS'ta peynir yenir mi?
Evet. Beyaz peynir, lor ve çökelek gibi peynirler uygun porsiyonda kahvaltı ve ara öğünlerde yer alabilir; tuz içeriğine de dikkat edilmelidir.
Kefir PCOS'ta faydalı mı?
Şekersiz kefir, protein ve fermente ürün olarak dengeli bir seçenektir; tek başına PCOS'u tedavi etmez ama beslenme planında yer alabilir.
Bitkisel sütler daha mı iyi?
Her zaman değil. Birçoğu daha az protein içerir ve şeker eklenmiş olabilir; seçerken etiket okunmalıdır.
Kaynaklar
Kişiye özel listen ve haftalık takiple başlamak için:
Plus Online Diyet'e başvur