Beslenme Kimliği Nedir?
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için doktorunuza danışın.
Kısa yanıt: Beslenme kimliği, kişinin kendisini yemekle ilişkisi üzerinden nasıl tanımladığıdır: "Ben tatlıya düşkünüm", "Ben kahvaltı yapmam", "Ben diyetlerde hep başarısız olurum" gibi. Bu tanımlar ailemizden, kültürümüzden ve geçmiş deneyimlerimizden gelir ve günlük seçimlerimizi sessizce yönlendirir.
Bilimsel açıklama
Nitel bir araştırma, insanların yemek seçimlerinde aile, kültür, sağlık ve kişisel değerlerle ilişkili birden fazla kimlik taşıdığını ve bu kimliklerin seçimleri etkilediğini göstermiştir (Bisogni ve ark., 2002).
Alışkanlıklar, aynı bağlamda tekrarlanan davranışların zamanla otomatikleşmesiyle oluşur (Gardner, Lally ve Wardle, 2012).
Günlük yaşamdan bir örnek
"Ben sebze sevmem" cümlesini çocukluğunuzdan beri tekrarlıyorsunuz. Oysa son yıllarda hiç farklı bir pişirme yöntemiyle denemediniz. Bu tanım, yeni bir şey denemenin önüne geçiyor.
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımı
Nurdan Balakçı'nın yaklaşımında beslenme kimliğini tanımak, değişimin başlangıç noktalarından biridir. Kişi hangi cümlelerin onu yönlendirdiğini fark ettiğinde, bu cümleleri yeniden değerlendirme şansı bulur.
Plus Online Diyet'teki Beslenme Kimliğim çalışması, bu inançların ve alışkanlıkların nereden geldiğini adım adım keşfetmeye yardımcı olur.
Kendinize sorabileceğiniz sorular
- Yemekle ilgili kendimi tanımladığım üç cümle nedir?
- Bu cümleler nereden geliyor: ailem, çevrem, geçmiş diyetlerim?
- Hangisi bugün bana hâlâ hizmet ediyor, hangisi etmiyor?
Uygulanabilir öneriler
- Kendinizi tanımladığınız yemek cümlelerini yazın ve her birinin yanına bir kanıt ve bir karşı örnek ekleyin.
- Bir "asla" cümlesini küçük bir denemeyle sınayın.
- Yeni kimliği küçük davranışlarla destekleyin: "Ben öğünlerine özen gösteren biriyim."
Ne zaman destek alınmalı?
Yeme ataklarınız sıklaştıysa, yemekten sonra kusma, aşırı egzersiz ya da uzun süre aç kalma gibi telafi davranışları varsa veya yemekle ilgili düşünceler gününüzü belirgin şekilde etkiliyorsa bir hekim ya da yeme davranışları konusunda deneyimli bir ruh sağlığı uzmanından değerlendirme isteyin.
Bilimsel kaynaklar
- Bisogni CA ve ark. Who we are and how we eat: a qualitative study of identities in food choice. Journal of Nutrition Education and Behavior, 2002
- Gardner B, Lally P, Wardle J. Making health habitual: the psychology of habit-formation and general practice. British Journal of General Practice, 2012
- Lally P ve ark. How are habits formed: modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology, 2010
